Ερωτήσεις & Απαντήσεις

Είναι πάρα πολύ δύσκολο να μην αγχωθούμε, μπροστά σ’ αυτή τη νέα κατάσταση. Ο Jacques Lacan, ο διάσημος Γάλλος ψυχαναλυτής, έλεγε μάλιστα ότι το άγχος είναι το πιο αυθεντικό συναίσθημα. Είναι κάτι το οποίο έχει μία αυθεντικότητα. Δεν μπορείς να το αποφύγεις, θα το νιώσεις, θα το βιώσεις. Το άγχος προέρχεται πολλές φορές, από δικές μας εσωτερικές συγκρούσεις, αλλά μπορεί να προέλθει και από εξωτερικές καταστάσεις. Καμιά φορά είναι και τα δύο, είναι το άγχος που έχουμε εμείς μέσα μας σε συνδυασμό με το κάτι το οποίο έρχεται απ’ έξω. Σημασία έχει το πως ερμηνεύουμε εμείς τα πράγματα. Δηλαδή, ας πάρουμε για παράδειγμα το τραύμα. Είναι μια πολύ διαδεδομένη λέξη, προσπαθούμε στην καθημερινή μας ζωή, να βρούμε τρόπους, να προλάβουμε τις καταστάσεις, να μην τραυματίσουμε όπως λέμε τους ανθρώπους, τα παιδιά, στην πραγματικότητα όμως είναι κάτι το οποίο αυτός που το βιώνει θα το ερμηνεύσει ως τέτοιο. Για να έρθω στην ερώτησή σας, το άγχος μπορεί να παραχθεί κι από την αβεβαιότητα κι από μία κατάσταση την οποία μόλις σας περιέγραψα. Η προσπάθεια στην οποία μπαίνουμε στην καθημερινότητά μας, το να προσηλωθούμε σε έναν στόχο, σε μία ασχολία, το να θεωρήσουμε ότι αξίζει να προσπαθήσουμε για κάτι, ακόμα κι αν αυτό δεν ήμαστε σίγουροι ότι θα μας φέρει τα αποτελέσματα – γιατί όπως είπα και πριν δεν μπορούμε ποτέ, εκ των προτέρων, να είμαστε 100% σίγουροι – όμως η προσπάθειά μας και το να βρούμε πράγματα και στόχους για ν’ αρχίσουμε να δουλεύουμε πάνω σε αυτά είναι κάτι το οποίο μετριάζει αυτό το άγχος το οποίο μας έρχεται κάποιες φορές σε μεγαλύτερες ποσότητες, μέσα σ’ αυτή τη νέα καθημερινότητα.

Ένας ψυχολόγος πολύ δύσκολα θα σας απαντήσει τι είναι φυσιολογικό. Αυτό γιατί δεν υπάρχει ένας και μόνος ορισμός για τη φυσιολογικότητα. Σας απαντώ, λοιπόν, ότι βεβαίως και είναι φυσιολογικό κάτι το οποίο εσείς αισθάνεστε και πορεύεστε με αυτό, τη στιγμή που το αναγνωρίζετε στον εαυτό σας. Έχετε, μάλιστα, την ικανότητα να αναγνωρίσετε εσείς κάτι, το οποίο δεν είναι απαραίτητο να συμβαδίζει με αυτό που αισθάνονται οι υπόλοιποι γύρω σας. Επομένως, δεν μπορώ να σας απαντήσω γενικά τι είναι φυσιολογικό και τι όχι, αλλά ειδικά στην ερώτησή σας, αφού ερμηνεύετε εσείς έτσι τη δική σας εμπειρία μέσα στην καραντίνα, θέλω να σας πω ότι είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνεστε αυτό που αισθάνεστε.

Το ευγενές ή το αγενές του πράγματος είναι κάτι που ορίζεται κοινωνικά. Λέμε για παράδειγμα στα παιδιά «πως κάθεσαι έτσι; Μάζεψε τα πόδια σου». Λέμε σε κάποιον άλλο «δεν μπορώ να μασουλάς έτσι. Με ενοχλεί ο ήχος που κάνεις». Όλα αυτά είναι κοινωνικοί ορισμοί, κάποιων αξιολογήσεων. Βεβαίως και μπορεί να σας φέρνουν σε μία αμηχανία, σε μία δύσκολη κατάσταση, γιατί όταν προσπαθήσετε να αποφύγετε έναν άνθρωπο ο άλλος μπορεί να ερμηνεύσει τη συμπεριφορά σας ως αγενή. Χρειάζεται, όμως, να θυμάστε ότι αυτή ακριβώς η συμπεριφορά γίνεται για κάποιον σκοπό. Γίνεται με στόχο να προφυλάξει και εσάς και τους άλλους με στόχο τη μετάδοση του ιού, ο οποίος μπορεί να μας βάλει σε μία περιπέτεια με την υγεία μας. Επομένως, η αγένεια είναι ένας κοινωνικός ορισμός και μία ερμηνεία συμπεριφοράς, αλλά έρχεται μέσα σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο που έχουμε πλέον, το οποίο μας λέει, ότι όσο κρατάμε τις αποστάσεις, τόσο καλύτερα είναι για την υγεία όλων μας.

Οι ηλικιωμένοι άνθρωποι, βρίσκονται σε μία κατάσταση καινούρια γι’ αυτούς, όπου ειδικά αν είχαν μάθει σε μια επαφή, σε μια άμεση φροντίδα, τότε αυτό, ενδεχομένως, να έχει αλλάξει σε μεγάλο βαθμό ή να έχει μεταμορφωθεί. Σίγουρα είναι μία δοκιμασία, αλλά δεν είναι μόνο οι ηλικιωμένοι που δοκιμάζονται. Αυτό που ενδεχομένως να μας απασχολεί περισσότερο, είναι τα στατιστικά στοιχεία που έχουνε, τα οποία δείχνουν ότι βρίσκονται σε μεγαλύτερη απειλή σε σχέση με άλλες ηλικιακές κατηγορίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλες οι υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες δεν έχουν μία ευαλωτότητα για να προσληφθούν απ’ αυτόν τον ιό.